PropTech: van stenen en geld naar toegevoegde waarde (deel 2)

Technologie versnelt de convergentie van gebouwen en dienstverlening. Dusdanig dat de vastgoedsector zichzelf opnieuw moet uitvinden. Deze sector treedt steeds vaker binnen en bekijkt de mogelijkheden om naast het gebouw ook de gasten te bedienen. Leveranciers van gebouwdiensten hanteren een steeds breder perspectief om de guest journey optimaal te bedienen. Technologie heeft breed zijn intrede gedaan. Ook in de vastgoedsector. ISS Nederland is één van de netwerkpartners van PropTechNL. Samen met dit netwerkplatform bespreken we de ontwikkelingen in en mogelijkheden van PropTech.


We bekijken de ontwikkelingen samen met Menno Lammers van PropTechNL. In het eerste deel bespraken we de ontwikkelingen in PropTech tot nu toe. In dit tweede deel gaan we dieper in op de verwachtingen vanuit de sectoren en de maatschappij.

Als we kijken naar de gebouwde omgeving, dan komen daar verschillende functies bij elkaar. Wat betekent PropTech voor de verschillende branches die deze functies invullen?

Silo’s en branches gaan verder vervagen, want digitaal kent geen (lands)grenzen. Dat wordt wennen, omdat we als mens graag in hokjes denken. Het worden ecosystemen waarbij cyberspace en de fysieke omgeving in hoge mate worden geïntegreerd. Dit vraagt om het ontwikkelen van een zevende zintuig (boek: The Seventh Sense, Power, Fortune, and Survival in the Age of Networks). Doordat grenzen vervagen, ontstaan er veel kansen. Zeker op het gebied van ‘operate & hospitality’. De vraag is: hoe wakker en ondernemend ben je als organisatie?

Je sprak in deel 1 al over Digital Twin en je hebt er zelf ook een artikel aan gewijd. Vanuit vastgoedperspectief is Digital Twin heel interessant. Vanuit de ruimtelijke ordening ook. Wat kan servicemanagement, facility management of hospitality hiervan leren?

Een Digital Twin (een virtueel kopie van de werkelijkheid) kan service management, facility management of hospitality helpen bij vraagstukken zoals: inrichting van vloeren, logistieke routes voor werkzaamheden, proactieve klantbeleving, minimaal materiaalgebruik tijdens verbouwingen, et cetera. Op dit moment is er veel data beschikbaar die we als mensen zelf moeten verwerken tot informatie en kennis. Door real-time informatie (en acties geïnitieerd door Things op basis van data-analyses) kan je veel proactiever handelen richting gebruikers en onderhouden van assets / things hierdoor gaat een nieuwe beleving ontstaan. Dit betekent ook dat een facilitair dienstverlener kan transformeren naar een workplace strategist / operator. Dit gaat verder dan de activiteiten in een gebouw, want digitaal begint en eindigt niet bij de voordeur. Ik verwacht veel van deze Digital Twin ontwikkeling. Dit komt doordat veel (inter)nationale bedrijven – groot en klein – bezig zijn met Digital Twin ontwikkelingen vanwege de enorme kansen voor de levenscyclus vastgoed.

Goed dat je de levenscyclus aanhaalt. We zien een ontwikkeling waarin de levenscyclus van een product wordt verlengd. Al dan niet in een andere vorm. En we zien steeds meer 'as-a-service'. In welke mate kunnen vastgoedbeheerders, technische dienstverleners en facilitaire dienstverleners iets leren van de publiek-private samenwerkingen? Ligt daar de vroege blauwdruk voor een duurzame samenwerking en circulariteit?

Een lange termijn samenwerking, waarbij in partnerschap structureel ruimte is voor verbetering en innovatie, is zeer waardevol. Alleen ontbreekt in de huidige overeenkomsten vaak deze ruimte. Hierdoor is de overeenkomst een transactie (1+1=1 of 2) geworden en is er geen sprake van een partnership. De ervaringen die de afgelopen jaren zijn opgedaan bij DBFMO contracten (of afgeleide daarvan) op zijn zeer waardevol. Door de grootse maatschappelijke vraagstukken en technologische ontwikkelingen pleit ik voor (meer) overeenkomsten op basis van partnerships (1+1=3). En voor Maatschappelijk Meest Waardevolle/ Impactvolle Inschrijvingen, waarin de maatschappij (SDG’s), de mens en vooruitgang centraal staan.

De SDG’s vormen één van de drie pijlers voor het bestaansrecht van PropTechNL. De roep om invulling te geven aan de relevante SDG’s vanuit de maatschappij wordt steeds groter. (hoe) Geven organisaties op dit moment al echt gehoor aan die oproep? Welke rol kan een organisatie als ISS daarin nemen?

De Sustainable Development Goals (SDG’s) zijn, naast vastgoed en technologie, inderdaad één van de drie pijlers van PropTechNL. We verbinden deze drie bij elke activiteit die we ondernemen. Vastgoed gaat niet alleen over stenen. Het gaat over wonen, werken, mobiliteit. Over mensen en de kwaliteit van leven. Wereldwijd is er een beweging op gang aan het komen waarbij aandeelhouderswaarde niet langer de hoogste prioriteit is. Het gaan om de stakeholders en welke (netto) positieve impact jij als bedrijf maakt op de maatschappij. Ook in de vastgoedsector groeit het aantal bedrijven dat een bijdrage levert aan de SDG’s. De uitdaging is om de SDG’s onderdeel te laten zijn van de Corporate Strategy in plaats van een stafactiviteit. Dat is geen gemakkelijke, maar wel een noodzakelijke opgave voor onze toekomst en die van toekomstige generaties.

ISS heeft de SDG’s ook omarmt en rapporteert hierover in haar jaarverslag. Het zo mooi zijn als iedere ISS-medewerker minimaal twee impactvolle SDG-acties opneemt in zijn/haar ontwikkelplan. Als ISS het ook voor elkaar krijgt om haar stakeholders structureel in actie te krijgen op de SDG’s dan maak ik een diepe buiging.


20191216 Menno Lammers (Fotograaf Jan Adelaar)Dit artikel kwam tot stand samen met Menno Lammers van PropTechNL. PropTechNL is een inclusief cross-sectoraal netwerkplatform dat de toekomst van vastgoed uitvindt.

Het netwerkplatform biedt vooruitstrevende mensen uit verschillende sectoren, die technologie gebruiken als hefboom, om de toekomst van vastgoed uit te vinden voor een duurzame toekomst.

Menno werkte voor een diversiteit aan bedrijven zoals Syntrus Achmea Real Estate and Finance, Savills Nederland, Rijksvastgoedbedrijf. Daarnaast is hij ook mentor bij Startupbootcamp voor het programma ‘Smart City & IoT’.