Gastgerichtheid is goed voor ons brein

Wie gastgericht is, maakt zichzelf én een ander blij. En draagt bovendien op de lange termijn bij aan het socialer maken van de wereld. Dat komt allemaal door de werking van onze hersenen. Neuropsycholoog Margriet Sitskoorn van Tilburg University legt in ons magazine uit hoe dat zit.

Tekst: Susanne Mullenders / Fotografie: Maartje Geels


Prikkel voor genotssysteem

Heel in het kort komt het erop neer dat fijne ervaringen het genotssysteem in ons brein prikkelen en vervelende ervaringen het pijnsysteem. ‘Dit gegeven kan je heel goed toepassen in de “gastvrijheidsbusiness”. Een fijne ervaring is bijvoorbeeld dat je ergens heel gastvrij onthaald wordt. Dan voel je je goed als gast. Waarom? Omdat je gastheer of -vrouw met zijn of haar hartelijke ontvangst het genotssysteem in je brein prikkelt. Hij of zij grijpt dan als het ware in in je hersenen!’, legt Sitskoorn uit.

Geven maakt blij

Heeft de mate waarin iemand gastgerichtheid biedt ook invloed op de ‘gever’? Dus op de gastheer- of gastvrouw zelf? ‘Ja zeker’, antwoordt Sitskoorn zonder twijfel. ‘Dat is het mooie: als mensen ontvangen – wat dan ook: aandacht, geld, liefde – wordt hun genotssysteem geprikkeld. Maar als ze géven wordt hetzelfde systeem actief. Als je kunt bijdragen aan iets fijns voor een ander, voel je jezelf ook goed. Het mes snijdt dus aan twee kanten. Op een gegeven moment heeft geven zelfs meer effect dan nemen. Hoe meer je geeft, hoe beter je je voelt. Je genotssysteem wordt dus nóg harder geprikkeld als je geeft.’

Gastvrijer en socialer

In Sitskoorns ogen zijn facilitaire beroepen dan ook enorm belangrijk. Ze hebben veel meer invloed dan we op het eerste gezicht zouden denken. Ze legt uit: ‘Als je die neuroplasticiteit in ogenschouw neemt, geven mensen die van gastgerichtheid hun vak hebben gemaakt, op korte termijn een ander én zichzelf een goed gevoel. Maar bovendien zorgen ze ervoor dat gastvrijheid zich als een hersenleermechanisme verspreidt. Iedereen die hen sociaal en gastvrij ziet acteren, neemt dat weer op in zijn brein. En dat maakt de kans groter dat ze zelf ook socialer en gastvrijer worden, want: wat ze zien, ontwikkelt zich in hun hersenen.’

"Als jij kijkt naar iemand die zich sociaal gedraagt, word je zelf ook eerder socialer. Dat ontwikkelt zich beetje bij beetje"

Een ander lézen

Is gastgerichtheid dan ook aan te leren? ‘Natuurlijk’, antwoordt Sitskoorn, ‘waar je veel aan blootgesteld wordt en wat je veel doet, ontwikkelt zich. Gastgerichtheid heeft te maken met sociale interactie. Je moet als het ware kunnen lezen wat een ander nodig heeft. Dat zijn heel belangrijke vaardigheden, die impact hebben op je eigen leven en dat van een ander. Als je in die branche werkt, en je best doet, word je beetje’ steeds beter in sociale interactie en leer je steeds beter aanvoelen wat anderen nodig hebben. Ik zou bijna willen zeggen: had iedereen dat maar!’


Dit is een aangepaste en kortere versie van het artikel over in het jaarmagazine 'Visie op...'. Dit jaar staat het magazine in het teken van gastgerichtheid. Meer lezen over gastgerichtheid? Lees ons gratis magazine 'Visie op Gastgerichtheid'! Bestel deze via onderstaande knop.

Vraag het magazine gratis aan!


Margriet SitskoornWie is Margriet Sitskoorn?

Prof. dr. Margriet Sitskoorn is klinisch neuropsycholoog en hoogleraar klinische neuropsychologie aan de Tilburg University. Haar onderzoek richt zich op de relatie tussen hersenen en gedrag en spitst zich toe op hoe gedrag en omgeving invloed op de hersenen uitoefenen. En hoe men op deze manier de emoties, vaardigheden en het gedrag van mensen en patiënten kan beïnvloeden.